2016_GR_00366 - Subsidiereglement voor energiebesparende maatregelen voor de periode 2014-2019 - Wijziging

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 2.

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 42, § 3.

In januari 2009 ondertekende Gent als eerste stad in Vlaanderen het Burgemeestersconvenant (of Covenant of Mayors), een initiatief om lokale besturen te mobiliseren tegen klimaatverandering. In januari 2015 keurde de Gentse gemeenteraad het Klimaatplan 2014-2019 goed. Dit plan concretiseert de doelstelling om onze lokale CO₂-uitstoot tegen 2019 met minstens 20 procent terug te dringen ten opzichte van 2007 en past in de ambitie om tegen 2050 te evolueren naar een klimaatneutrale stad.

Eén van de pijlers uit dit plan is het versnellen van de energiezuinige renovatie van de Gentse woningen en het opdrijven van het energieresultaat bij elke renovatie. Gent ontwikkelde daartoe tal van ondersteunende acties om mensen 1) enthousiast te maken hun woning te renoveren (o.a. 'check je huis', zonnekaart, warmtefoto), 2) ze het ook gemakkelijker te maken dit te doen (o.a. bouwadvies, renovatieadvies aan huis, financieel advies en ontzorging) en 3) het ook betaalbaar te houden, zeker voor wie investeren in hun woning niet zo evident is (inkomensgerelateerde premies, energieleningen).

Om deze laatste stap concreet vorm te geven, nl. het betaalbaar houden van energetische renovatie van de woning, keurde de gemeenteraad op 22 september 2014 het subsidiereglement voor energiebesparende maatregelen voor de priode 2014-2019 goed. Dit reglement werd opgemaakt in overleg met de Dienst Wonen zodat de premies rond kwalitatief én energiezuinig wonen op elkaar zijn afgestemd. Ook werden de bestaande premies van de vzw Regent in dit premiereglement geïntegreerd om tot een optimale afstemming rond energiebesparende maatregelen te komen.
Veel renovaties gebeuren gefaseerd in functie van het beschikbare gezinsbudget. Het subsidiereglement is opgevat als een premiewaaier zodat maximaal kan ingespeeld worden op deze vaak gefaseerde renovatieaanpak. Ze zijn bedoeld om huishoudens aan te moedigen een stap verder te zetten qua energie-efficiënte ingrepen tijdens elke fase van hun renovatietraject. Zo schuift het woningpatrimonium met elke renovatiemaatregel een stuk op in de richting van klimaatneutraliteit.
Via deze premiewaaier kan elke Gentenaar, naast de bestaande Vlaamse energiepremies, afhankelijk van zijn inkomen, aanspraak maken op extra energiepremies van de Stad Gent. Als antwoord op de stijgende energiearmoede gaat de grootste aandacht hierbij naar zij die dit het meeste nodig hebben. Gecombineerd met een renteloze energielening wordt de investering in energie-efficiëntie voor deze doelgroep haalbaar.

De gemeenteraad keurde op 27 april 2015 een wijziging aan dit reglement goed, naar aanleiding van een overlap met het subsidiereglement voor de verbetering van de woningkwaliteit, nl. met betrekking tot warmtepompen. Ook de ondersteuning van zonneboilers werd uit het reglement voor de verbetering woningkwaliteit gehaald en geïntegreerd in het subsidiereglement voor energiebesparende maatregelen. Daarnaast werden enkele definities en andere bepalingen duidelijker omschreven.

Bij de inwerkingtreding van het subsidiereglement energiebesparende maatregelen werd voorzien in een grondige tussentijds evaluatie na 2 jaar en - indien noodzakelijk - een bijsturing ervan.

Een evaluatie werd uitgevoerd na 1 jaar looptijd van dit reglement (1 oktober 2014 - 30 september 2015) en is opgenomen in bijlage bij dit besluit.

Uit deze evaluatie blijkt dat over deze periode:

• 1.415 subsidieaanvragen werden ingediend
• dakisolatie is de meest aangevraagde premie, ook schrijnwerk kent een groot aantal aanvragen en op de derde plaats komen de aanvragen voor vloerisolatie
• 915 dossiers werden behandeld, 500 nog in behandeling zijn
• van de behandelde dossiers er 680 werden goedgekeurd
• het merendeeel van de weigeringen gingen om een niet voldoende isolatiedikte volgens de voorwaarden van het reglement of omdat in de verkeerde inkomenscategorie een premie werd aangevraagd
• van de 680 goedgekeurde dossier gaan de meeste premies naar gezinnen uit inkomenscategorie 2, gevolgd door gezinnen uit inkomenscategorie 4 (kunnen enkel een premie voor dakisolatie krijgen).
• van de 1.415 ingediende dossier worden de meeste dossiers ingediend door gezinnen uit de inkomenscategorieën 1 en 2. Gezinnen in inkomenscategorie 1 behoren tot de doelgroep van vzw REGent. In de premiewaaier werd de inkomenscategorie 2 specifiek voorzien voor die gezinnen die net niet in aanmerking komen binnen categorie 1. De sociale doelstelling achter de premieverdeling, nl. financïeel ondersteunen van gezinnen die de investering niet (volledig) zelf kunnen dragen en zo bestrijden van energiearmoede, blijkt ook effectief te werken.
• er zijn minder dossiers van gezinnen uit categorie 3. De reden daarachter vergt verder onderzoek. Voor deze doelgroep werd vooropgesteld dat ze financieel meer middelen ter beschikking hebben om te investeren in de renovatie van hun woning en dat hen ontzorgen een belangrijke factor is in het aanvatten van de renovatie. Deze ontzorging is pas vanaf oktober 2015 breed gelanceerd voor elke Gentenaar waardoor dit effect nog niet kon meegenomen bij de evaluatie.
• naast de bestaande premies vroegen in een aantal gevallen mensen ondersteuning aan voor zaken die niet in het reglement voorzien zijn. Voorbeelden zijn monumentenglas, isolerende vloermortel als vloerisolatie, spouwisolatie en binnengevelisolatie.
• daarnaast staat ook de markt niet stil en zien we meer en meer hybride stookketels op de markt komen. Dergelijke ketels slaan de brug tussen een wamtepomp en een condensatieketel, waarbij de wamtepomp wordt gebruikt tot het rendement in de winter onder een bepaald niveau zakt waarna de ketel in actie schiet. Dergelijke systemen maken het mogelijk de verwarming te verduurzamen wanneer nog niet alle nodige stappen zijn gedaan aan de gebouwschil of wanneer de isolatiegraad van de schil niet ideaal te krijgen is. In het eerste geval is een hybride systeem een opstap naar 100% warmtepomp in een latere fase, in het tweede geval is het een permanent systeem dat duurzamer is dan een condensatieketel.
• bij sommige maatregelen heeft de aanvrager de keuze om ambitieuzer te gaan en meer premie te krijgen bij grotere Rd-waarde van de dakisolatie of kleinere U-waarde bij belazing. Voor dakisolatie zien we dat 36% van de goedgekeurde aanvragen gekozen heeft voor een Rd-waarde hoger dan 6,3 (i.p.v. minimaal R 4,7). Naast gezinnen uit inkomenscategorie 4 (kunnen enkel premie voor dakisolatie krijgen) zijn er ook heel veel gezinnen uit categorie 2 die kiezen om onmiddellijk dik te isoleren. Eenzelfde tendens zien we voor isolerende ramen. een isloatiewarde van 1,0 is meer standaard aan het worden en ook hier zijn de gezinnen uit inkomenscategorie 2 het meest ambitieus.
• de maxima per premie worden niet vaak gehaald, ook het plafond per inkomenscategorie wordt niet bereikt. Het is nog te vroeg om al iets over het plafond per inkomenscategorie te kunnen zeggen na 1 jaar looptijd van dit reglement. Het reglement is net opgevat om renovatie behapbaar te maken en toe te laten dat me in verschillende fasen renoveert vanuit een verschillende startpositie.

Op basis van deze evaluatie wordt voorgesteld het reglement energiebesparende maatregelen aan te passen. Het college gaf op  11/2/2016 toestemming om het ontwerp van aangepaste reglement voor te leggen ter advisering aan de MiNa-Raad en de Woonraad.

De MiNa-raad adviseerde positief zonder bemerkingen. De Woonraad formuleerde een aantal aanbevelingen. Hun advies en antwoord op dit advies bevinden zich in bijlage.

Overzicht van de wijzigingen (= EMB 2.0) t.o.v. het nu geldende reglement (= EBM 1.0)

Verder zijn er nog volgende wijzigingen:

• Ook pachters en eigenaars van woonboten kunnen premies aanvragen
• Het systeem van subrogatie wordt afgeschaft gezien de leerwerkplekken worden opengetrokken naar meerdere leerwerkplekken dan enkel de leerwerkplekken van het OCMW en de omschakeling naar 1-stap.

Het aangepast reglement is als bijlage bijgesloten. Ten opzichte van de versie die op 11/2/2016 door het college werd goedgekeurd zijn volgende zaken bijkomend gewijzigd:

• de maxima per premie voor dak-, gevel, vloerisolatie en ramen voor de categoriën 2, 3 en 4 werd geschrapt om het aantal voorwaarden te vereenvoudigen
• het maximum voor categorie 1 voor ramen, vloer- en gevelisolatie werd verhoogd om ervoor te zorgen dat categorie 1 steeds een hoger premiebedrag kan bekomen dan de andere categoriën.

Overgangsmaatregelen

Vanaf 1 september 2016 kan een subsidieaanvraag met facturen vanaf 1 september 2016 en niet ouder dan 1 jaar ingediend worden op basis van dit gewijzigde subsidiereglement. 
Tot en met 31 augustus 2017 kunnen subsidieaanvragen met facturen van voor 1 september 2016 en niet ouder dan 1 jaar, ingediend worden onder de voorwaarden opgenomen in het subsidiereglement Energiebesparende Maatregelen zoals goedgekeurd door de gemeenteraad van 27 april 2015. 

Inwerkingtreding

Zodra de gemeenteraad die wijzigingen aan het reglement heeft goedgekeurd start de communicatie van de aanpassingen. De wijzigingen treden in werking op 1 september 2016. Het gewijzigd reglement loopt tot 30 september 2019.