2016_GR_00375 - Overeenkomst betreffende de uitvoering van een project gesubsidieerd door het Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers (Fedasil) - Programma Vrijwillige Terugkeer - Goedkeuring

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 2.

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 42, § 1.

In 2010 nam de Stad Gent deel aan het project “Awareness Raising and Capacity Building of stakeholders regarding Assisted Voluntary Return an Reintegration in Gent, Liège and Brussels through the Development of Innovative Information Tools". Dit project vormde de uitbouw van het reguliere REAB-programma dat in 1984 in het leven geroepen werd en werd gefinancierd door het Europees Terugkeerfonds.  REAB staat voor Return and Emigration of Asylumseekers ex Belgium, hierna "Programma (voor) Vrijwillige Terugkeer" genoemd.

Met dit project beoogde de Stad Gent het Programma voor Vrijwillige Terugkeer bekend te maken bij zoveel mogelijk mensen die in contact komen met potentiële kandidaten voor vrijwillige terugkeer, en bij de migranten zelf. Met zijn besluit van 27/8/2009 verbond het stadsbestuur zich ertoe om voor dit project in 2010 een referentiepersoon aan te stellen, een aanspreek- en kenniscentrum over vrijwillige terugkeer op te richten in Gent, en de sociale en administratieve diensten die in contact komen met potentiële kandidaten voor vrijwillige terugkeer in kaart te brengen, te informeren en te sensibiliseren over de modaliteiten van vrijwillige terugkeer.

Op 8/10/2010 schreef de Dienst Vreemdelingenzaken opnieuw een projectoproep uit, waarop de Stad Gent intekende met het project “Vrijwillige Terugkeer: uitbouw van een kennis- en aanspreekpunt Vrijwillige Terugkeer in Gent", dat door het Europees Terugkeerfonds op 23/10/2010 werd aanvaard en op 17/3/2011 door het college van burgemeester en schepenen goedgekeurd. Dit project liep van 1/4/2011 tot en met 31/12/2011.

0p 12/7/2011 lanceerde de Dienst Vreemdelingenzaken een derde oproep voor projecten in het kader van het Europees Terugkeerfonds, waarop Stad Gent voor de derde keer een project indiende, dit keer met de bedoeling: 1.de scoop van het project te verruimen en regionaal uit te breiden (op verzoek van de Dienst Vreemdelingenzaken) 2.vrijwillige terugkeer structureel te verankeren binnen de Stad (met de oprichting van een Stedelijk Overlegplatform Vrijwillige Terugkeer) en 3.dakloze door Fedasil doorverwezen migranten die al een terugkeercontract ondertekenden, tijdelijk op te vangen tot hun daadwerkelijke terugreis.  Op 1/9/2011 keurde het college van burgemeester en schepenen de indiening van het project goed.  Het project had een looptijd van september 2011 tot en met 31/12/12. 

Op 28/9/2012 verscheen in het Staatsblad opnieuw een oproep tot indienen van projecten voor subsidie door het Europees Terugkeerfonds.  De Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid vroeg daarop een nieuw projectvoorstel te mogen indienen.  De accenten van dit project waren de volgende: 1.delen van de in Gent opgebouwde expertise met andere lokale overheden, 2. internationale uitwisseling van ervaringen en best practices, 3. de uitbreiding van het aantal noodopvangplaatsen, 4.de regionale uitbreiding van het informatie-aanbod en 5. verdere kennis- en expertiseverwerving inzake de praktijk van vrijwillige terugkeer.  De indiening werd door het college op 21/10/2012 goedgekeurd.  De goedkeuring van het contract volgde op 31/10/2013.

Een nieuwe projectoproep voor projecten in het kader van het Europees Terugkeerfonds verscheen op 5/9/2013 in het Staatsblad.  Het indienen van het project werd op 16 januari 2014 bekrachtigd door het college van burgemeester en schepenen en het contract voor dit project werd op 22 september 2014 goedgekeurd door de gemeenteraad.

Op 8/10/2014 verscheen een nieuwe projectoproep “Vrijwillige Terugkeer” 2015.  Dit keer kwam de oproep van Fedasil.  Het college van burgemeester en schepenen bekrachtigde op 5/1/2015 het indienen van het project "Vrijwillige Terugkeer - Stad Gent – Fedasil 2015" voor subsidies van Fedasil.  Op 28 september 2015 werd het contract goedgekeurd door de gemeenteraad. 

Na een positieve evaluatie van het lopende project, stuurde Fedasil op 11 augustus 2015 documenten voor het bekomen van een subsidie voor de verderzetting van het project voor het jaar 2016.

Doelstellingen van het projectvoorstel Vrijwillige Terugkeer bleven dezelfde:

1. Het Kennis- en expertisepunt beschikt over actuele informatie over Vrijwillige Terugkeer.  Deze expertise en kennis met betrekking tot het ruime thema Vrijwillige Terugkeer wordt ontsloten en gedeeld.  Er is een snelle en correcte doorverwijzing naar het project Vrijwillige Terugkeer en/of het Fedasil Terugkeerloket.  Het project levert een bijdrage aan een draagvlak voor het thema Vrijwillige Terugkeer.
2. Opvang en begeleiding van dakloze kandidaten terugkeer, waaronder ook EU-burgers die in aanmerking komen voor het programma Vrijwillige Terugkeer.  Een efficiënte behandeling van het terugkeerdossier in samenwerking met het Fedasil Terugkeerloket.
3. Lokale en bovenlokale signalen, knelpunten en uitdagingen op het vlak van Vrijwillige Terugkeer, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen (kinderen, mensen met een medische problematiek, EU-burgers/Roma, etc.) worden opgepikt en geanalyseerd.  Door het opzetten van actieve samenwerkingsverbanden tussen de verschillende projecten rond het thema Vrijwillige Terugkeer (in afstemming met de Cel Vrijwillige Terugkeer van Fedasil) wordt expertise gedeeld (zowel over inhoudelijke thema’s als over hoe Vrijwillige Terugkeer lokaal in te bedden), good practices uitgewisseld, en verbetervoorstellen geformuleerd.  Waar nodig worden tools uitgewerkt ter verbetering van de toeleiding naar en de uitvoering van het programma Vrijwillige Terugkeer.

Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met Fedasil.  Het project heeft officieel een looptijd van 1/1/2016 tot en met 31/12/2016.

Informatieverstrekking en sensibilisatie rond vrijwillige terugkeer - ook los van SeFoR ("Sensibilisering, Follow-up en Return"), zie verder - is een verplichting voor elke gemeente. Deze verplichting wordt toegelicht in de Omzendbrief betreffende de Vrijwillige Terugkeer van vreemdelingen met behulp van de Internationale Organisatie voor Migratie (d.d. 17 november 2006). Daarnaast is er ook de Omzendbrief van 10 juni 2011 betreffende de bevoegdheden van de Burgemeester in het kader van de verwijdering van een onderdaan van een derde land, beter bekend als de SeFoR-instructie en de in deze omzendbrief opgenomen informatieverplichting over vrijwillige terugkeer voor personen aan wie een bevel tot verlaten van het grondgebied werd betekend (het punt VII. Informatie over de Vrijwillige Terugkeer).

Met het project wordt dus, in samenwerking met de Dienst Burgerzaken en de Stedelijke Integratiedienst, voldaan aan de verplichting tot informatieverschaffing over vrijwillige terugkeer.

Het project sluit tevens aan bij de voortrekkersrol die Gent opneemt als kennisstad (in het bijzonder rond dit thema vrijwillige terugkeer). Gent deelt actief deze kennis met andere besturen.

Ook komt het project tegemoet aan lokale noden zoals de reële opvangnood en vraag naar begeleiding bij terugkeer van dakloze mensen in Gent. Er wordt sociale en administratieve ondersteuning geboden aan migranten die kiezen voor vrijwillige terugkeer, zodat zij hun intentie kunnen realiseren.

Verder wordt met de partners op het veld vastgesteld dat het aantal begunstigden van het programma voor Vrijwillige Terugkeer blijft toenemen in Gent. Vrijwillige terugkeer is een thema dat meer en meer leeft, niet in het minst omwille van de federale maatregelen zoals het genoemde SeFoR-project.

Tenslotte is het huidig project een logisch vervolg op - en tevens een consolidatie van - de resultaten van de vorige projecten.

Op 29 oktober 2015 bekrachtigde het college van burgemeester en schepenen de indiening van het Project Vrijwillige Terugkeer 2016.

Op 16 maart 2016 ontving de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid de Overeenkomst - met nummer VT2016/03 - betreffende de uitvoering van een project gesubsidieerd door het Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers - Programma Vrijwillige Terugkeer.  Deze overeenkomst wordt op huidige zitting voorgelegd ter goedkeuring en ondertekening.