De Europese Commissie en de Verenigde Staten onderhandelen momenteel over het afsluiten van een Transatlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag, beter gekend onder de Engelstalige afkorting TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership).
TTIP moet ervoor zorgen dat bestaande handelsbarrières tussen de Verenigde Staten en Europa verdwijnen.
De meningen over het verdrag in wording zijn verdeeld. Tijdens de plenaire vergadering van 3 maart 2016 sprak de federale regering haar steun uit voor TTIP. De regering gelooft dat TTIP zal zorgen voor economische groei. Mijn partij is daar niet direct van overtuigd en wil garanties dat ons sterk sociaal model niet wordt ondergraven.
Ook de stad Gent heeft haar bezorgdheden omtrent TTIP reeds overgemaakt. In een motie uitte de Gentse gemeenteraad haar bekommernissen en gaf de hogere overheden enkele opdrachten mee waarop positief kan worden gereageerd.
De stad Gent wil er alles aan doen om via de internationale netwerken waar zij een prominente rol in speelt, zoals Eurocities, de onderhandelingen over het TTIP in de door de stad beoogde richting te sturen.
TTIP en de Gentse motie was onderwerp van besprekingen tijdens de ExCom van Eurocities van 23 februari jl. in Brussel.
Hoe is de bespreking tijdens Eurocities verlopen?
Welke conclusies werden er toen gemaakt?
Tijdens de ExCom meeting van EUROCITIES hadden wij, zoals aangekondigd, een debat onder de collega’s over het TTIP. Het was een boeiend debat. De Gentse motie heb ik toegelicht en wij kregen bijval voor onze aanpak. Prof. Ferdi De Ville van onze Gentse Universiteit was eveneens uitgenodigd. Hij stond stil bij de impact van de TTIP onderhandelingen op het lokale niveau.
Eén van zijn conclusies was dat er weinig onderzoek is over de gevolgen van het TTIP op het stedelijk beleid. Zijn conclusie is wel dat die veeleer beperkt is, terwijl die er indirect wel is. Genoeg redenen dus dat de steden minstens op de hoogte moeten worden gehouden door Europa en de lidstaat.
Een andere conclusie die ik onthield was dat de lidstaten binnen het TTIP zelf veel kunnen bepalen, bijvoorbeeld welke activiteiten al dan niet onder publieke dienstverlening vallen. De lidstaten kunnen beslissen of bijvoorbeeld onderwijs of bijvoorbeeld gezondheid buiten het TTIP blijven of niet. Wat zeker uitgesloten is, zijn de diensten voorzien door besturende bevoegdheid (o.a. als het gaat om Politie, Bestuur, Justitie). Wij gaan bij de lidstaten moeten aandringen op een volledige uitsluiting van zoveel mogelijk publieke diensten, omdat dat vandaag niet is gegarandeerd. Het is een pleidooi dat er met een positieve lijst (wat mag) wordt gewerkt. Een ander aandachtspunt zijn de diensten die gisteren niet publiek werden aangeboden en vandaag wel. Wat met nieuwe publieke diensten? Wat met intergemeentelijke diensten of andere mengvormen? Vrijstelling of niet?
Een tweede belangrijk thema voor de lokale besturen is de investeringsbescherming. Belangrijk voor lokale overheden is te weten of Europa de lokale besturen zal beschermen ingeval van juridische geschillen t.a.v. private ondernemingen. Het ISDS (Investor to State Dispute Settlement) is vervangen door ‘ICS’ (Investment Court System), maar dit was voor steden in de ExCom geen goed alternatief. De collega’s pleiten voor een volwaardige rechtbank met echte rechters en een transparante procesvoering.
Een derde voor ons belangrijk thema zijn de openbare aanbestedingen. Voor Europa is dat ook een belangrijk thema. Zij neemt hier een offensief standpunt in. De Europese aanbestedingsmarkt is al relatief open en dat wil zij zo houden.
Europa wil dat de USA en vooral de staten binnen de USA hun markt voor publieke investeringen open breekt. Probleem hierbij is dat Amerikaanse Federale Overheid weinig impact op de staten heeft. Te noteren is dat de bestaande milieu- en sociale clausules in overheidsopdrachten behouden zullen blijven.
Het debat en tussenkomst van prof. De Ville heeft ons heel wat relevante aandachtspunten opgeleverd, die wij in een gesprek met Eurocommissaris Malmström gaan aankaarten.
Meer onderzoek naar de lokale impact van het TTIP is nodig. Een voorbeeld voor ons is Wenen dat zelf een dergelijke studie heeft opgestart. Binnen de schoot van EUROCITIES gaan wij bekijken of wij de Weense aanpak kunnen verspreiden.
Tenslotte heb ik tijdens onze missie naar Silicon Valley inderdaad van de gelegenheid gebruik gemaakt het TTIP aan te kaarten bij de heer Ed Lee, burgemeester van San Francisco. Het viel mij op dat in tegenstelling tot in Europa de Amerikaanse overheid haar steden nauwelijks bij het TTIP betrekt. Bovendien liggen zij daar vooral wakker van het ander handelsverdrag, vooral het TPP of het Transnational-Pacific Partnership.
Er is een draagvlak voor de Gentse motie bij EUROCITIES. De motie is goed onthaald en besproken. Beslist werd de tekst op 22 maart tijdens de bijeenkomst van de EUROCTIES-werkgroep Public Services in Gent af te werken.
Deze tekst dient als basis voor een gesprek met de bevoegde EU-commissaris Malmström.
Tenslotte wordt een overleg voorzien met de bevoegde commissie binnen het Europees Parlement.
Ik som hierbij de verdere stappen op om de Gentse motie te laten doorwegen bij de Europese besluitvorming: